برای ترجمه واژه نریشن (narration) در زبان فارسی از کلمه روایت استفاده میشود و معمولا مقصود از آن مفهوم «روایت» در داستان، فیلم و… است. اما امروزه و به خصوص در عرصه تولید محتوا، عنوان نریشن، معنای دیگری یافته است. نریشن مجموعه جملاتی است که در یک تیزر، گزارش تصویری، مستند و… توسط گوینده خوانده میشود؛ گویندهای که در اصطلاح به او نریتور میگویند. در این مقاله ضمن پرداختن به این موضوع که «نریشن چیست؟» به جایگاه آن در حوزه تولید محتوا، تبلیغات و مستندسازی میپردازیم.
چنانکه ذکر شد، امروزه در مقوله تولید محتوا (content creation)، نریشن معنای جدیدی پیدا کرده است. مقصود از نریشن، گفتاری است که گوینده روی تصاویر ویدئویی میخواند. این گفتار میتواند شرحی مستندگونه بر یک گزارش یا فیلم مستند باشد؛ یا اینکه جملاتی باشد که به مثابه محتوای تبلیغاتی روی یک تیزر بیان میشود. به کسی که نریشن را اجرا میکند در اصطلاح نریتور (گوینده) گفته میشود.
پس از رایج شدن اصطلاح نریشن در فضای تولید محتوا، این کلمه به همین صورت در زبان فارسی به کار رفته است. البته گاهی از معادلهایی مانند گفتار متن برای آن استفاده میشود.
مقصود از دبلور، صداپیشهای است که در پروسه دوبله فیلم، بهجای شخصیتها حرف میزند و نقش بازی میکند؛ اما گوینده یا اجراکننده نریشن (نریتور) صرفا خواننده متنی است که روی تصاویر روایت میشود.
خدمات تولید محتوا عموما در قالب سه گونه محتوای متنی، محتوای صوتی و محتوای تصویری ارائه میشود. اهمیت نریشن از آن جهت است که به نوعی با همه گونههای محتوایی سر و کار دارد. ماده اولیه نریشن، متن آن است. یک متن خوب میتواند باعث خلق یک نریشن خوب شود. اهمیت این مسئله در تیزرهای گزارشی و اقسام فیلم مستند بیشتر روشن میشود. از طرف دیگر، اجرای نریشن توسط نریتور، به خودیِ خود مصداق تولید محتوای صوتی است. اما نقش تکمیلی نریشن، در محتوای تصویری به چشم میآید؛ جایی که در ترکیب با انواع محتوای ویدئویی (تیزر، موشنگرافیک و فیلم مستند) نقش تعیینکنندهای برای انتقال پیام مورد نظر به مخاطب دارد.
حال اگر محتوای صوتی به صورت مستقل (بدون ترکیب با محتوای ویدئویی) به مخاطب عرضه شود، با محصول جدیدی روبهرو هستیم که در اصطلاح آن را پادکست مینامند.
مقصود از پادکست (podcast) که امروزه در عرصه تولید محتوا زیاد به گوش میخورد چیست؟ پادکست نوعی محتوای صوتی است که گوینده (نریتور) آن را اجرا میکند. موضوع پادکست ممکن است آموزشی، سرگرمکننده، فرهنگی-هنری و یا تبلیغاتی باشد.
رایجترین بستر ارائه پادکست، پلتفرمهای صوتی هستند؛ یعنی بسترهایی که اعضای آنها محتوای صوتی خود را در آن بارگذاری میکنند و به اشتراک میگذارند. البته ممکن است فردی پادکست تولیدی خود را از طرق دیگر (مثلا از طریق وبسایت شخصیاش) به مخاطبان ارائه دهد و حتی آن را از طریق فروشگاه آنلاین به فروش برساند.
پس از پاسخ به این سوال که: «نریشن چیست؟»، نوبت به بررسی انواع گفتار متن میرسد. چنانکه ذکر شد، نریشنها به لحاظ قالبِ ارائه، به دو دسته کلی تقسیم میشوند: نریشنهایی که همراه محتوای تصویری ارائه میشوند و نریشنهایی که مثل پادکست، صرفا به صورت محتوای صوتی ارائه میشوند. اما برای اینکه نوع کار به فراخور گونههای مختلف محتوایی معرفی شود، جوانب بیشتری را برای تقسیمبندی انواع نریشن در نظر گرفتیم:
۱ـ نریشن تبلیغاتی: (جهت اجرا روی تیزر، موشن گرافیک و…)
۲ـ اجرای نریشن برای فیلم مستند، آثار هنری و…
۳ـ ساخت نریشن برای محتوای آموزشی و علمی.
۴ـ ارائه نریشن در قالب محتوای صوتی مستقل (مثل کتاب صوتی و پادکست)
در ادامه به اختصار درباره هر یک از این نمونهها مطالبی ارائه میدهیم؛ اما در مقاله دیگری نحوه ساخت و مراحل آمادهسازی نریشن و انواع آن را توضیح خواهیم داد.
حتما تا به حال شاهد تیزرهای تبلیغاتی بودهاید. یک محتوای ویدئویی تبلیغاتی، ممکن است به صورت رئال با استفاده از بازیگر و تصاویر فیلمبرداریشده ساخته شود؛ و یا اینکه ممکن است با طراحی گرافیکی و در قالب گونههایی مثل موشن گرافیک عرضه شود. به هر حال ضمن ارائه محتوای ویدئویی تبلیغاتی، نریتورها متن آمادهشده را میخوانند تا مخاطب پیام مورد نظر را دریافت کند.
بسیاری از فیلمهای مستند نیاز به راوی (نریتور) دارند. به این ترتیب گفتار متن که توسط نویسنده کار آماده میشود، برای اجرا به نریتور سپرده میشود.
حتما تا به حال در برنامههای علمی، صدای گویندهای را که روی تصاویر صحبت میکند، شنیدهاید. متنی که این گوینده میخواند مصداق نریشن علمی-آموزشی است.
چنانکه پیشتر اشاره کردیم، ممکن است محتوای صوتی، بدون قرار گرفتن روی محتوای تصویری و به صورت مستقل ارائه شود. در چنین حالتی با یک کتاب صوتی یا پادکست روبهرو هستیم. پادکستها و کتابهای صوتی معمولا از طریق پلتفرمها یا وبسایتهایی که به انتشار محتوای صوتی تعلق دارند، منتشر میشوند.
مراحل ساخت هر یک از عناوین یادهشده، ویژگیهایی دارد که در مقاله دیگری به آنها خواهیم پرداخت؛ اما در ادامه، مهمترین نکات کاربردی درباره نگارش نریشن (نریشن نویسی) را ارئه کردهایم.
برای گفتار متن و تأثیرگذاری آن، بسته به نوع و بستر ارائه، ویژگیهای مختلفی میتوان برشمرد؛ اما درباره نریشنهایی که همراه محتوای ویدئویی ارائه میشوند، یک نکته بسیار مهم وجود دارد.
مهمترین نکته در نوشتن نریشن چیست؟
هنگام نگارش نریشن برای محتوای تصویری، به این نکته باید توجه داشت که گفتار متن باید مکمل تصویر باشد، نه فقط توصیفکننده آن. در محتوای ویدئویی (مثلا یک فیلم مستند یا محتوای آموزشی) مخاطب بخش اعظم معانی و مفاهیم را از طریق تصاویر دریافت میکند؛ به این ترتیب اگر قرار باشد متن نریشن دقیقا توصیفکننده تصاویر باشد، بیننده خسته خواهد شد. از این رو پیشنهاد میشود نویسندگان (بهویژه در نگارش نریشن برای برنامههایی که رویکرد خلاقانهای دارند) بیش از آنکه به توصیف آنچه در تصویر هست بپردازند، جملاتی بنویسند که افزونبر آنچه در تصویر دیده میشود، پیام جدیدی به مخاطب ارائه میدهد.
امروزه خیلیها به جای خواندن کتاب، به گوش کردن کتاب صوتی علاقهمند شدهاند. خیلی از افراد هم محتوای آموزشی خود را در قالب پادکست ارئه میدهند. از طرف دیگر با توجه به گسترش فضای تولید محتوا، نگارش و اجرای نریشن برای انواع محتوای ویدئویی (تیزر، پادکست و…) اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
با توجه به این مسئله، در این مقاله کوشیدیم ضمن پاسخ دادن به این سوال که «نریشن چیست؟» مهمترین نکات تکمیلی درباره این موضوع را نیز به شما ارائه کنیم.
